Luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp được Quốc hội khoá XII, kỳ họp thứ 7 phê duyệt ngày 17/6/2010, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2012. Sau khi Luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp được ban hành, Bộ Tài chính đã chỉ đạo khai triển thi hành Luật và các văn bản hướng dẫn đến cán bộ, công chức, viên chức và người nộp thuế.
17 triệu người nộp thuế, thu về 1.300 tỷ đồng
Theo số liệu thống kê từ Bộ Tài chính, Luật thuế này có khuôn khổ triển khai rộng (gần 700 quận huyện), khối lượng dữ liệu phải xử lý rất lớn, số lượng người nộp thuế đến hơn 17 triệu người và số lượng thửa đất phải quản lý lên đến gần 18 triệu thửa, ứng với tổng diện tích hơn hơn 46,2 tỷ m2 do cá nhân sở hữu và gần 80.000 thửa đất ứng với hơn 1,2 tỷ m2 đất do tổ chức kinh tế sở hữu.
Cơ thuế quan đã cấp mã số thuế cho người nộp thuế dùng đất phi nông nghiệp lên tới 14,1 triệu mã số thuế cấp mới và 2,3 triệu mã số thuế công nhận.
dù rằng có lượng người nộp thuế rất lớn nhưng số thu bình quân thuế dùng đất phi nông nghiệp chỉ đạt khoảng 1.300 tỷ đồng mỗi năm và tốc độ tăng bình quân hàng năm 1,3%. Nguồn thu từ thuế dùng đất phi nông nghiệp thời đoạn 2012-2016 chiếm làng nhàng khoảng 0,15% tổng thu Ngân sách Nhà nước, tương đương khoảng 0,3% thu ngân sách địa phương.
"Đây là số thu không lớn nhưng là nguồn thu ổn định, tạo được nguồn thu luôn, phục vụ tốt yêu cầu quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế, tăng thêm nguồn kinh phí giúp quốc gia đầu tư vào lĩnh vực quản lý đất đai, từng bước thực hành chính sách cổ vũ công bằng giữa các từng lớp dân cư, góp phần thực hiện các nhiệm vụ chi của địa phương", Bộ Tài chính đánh giá.
Bộ Tài chính cho rằng, chính sách thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đã biểu đạt những hạn chế, khó khăn, vướng mắc.
Về thuế suất thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất ở vận dụng theo biểu thuế luỹ tiến từng phần (mức thuế suất là 0,03%, 0,07% và 0,15%); đối với đất sinh sản, kinh dinh phi nông nghiệp là 0,03%; đất dùng không đúng mục đích, đất chưa dùng theo đúng quy định là 0,15%; đất lấn, chiếm là 0,2%.
Đánh giá tác động mức thuế suất hiện hành, Bộ Tài chính cho rằng, tỷ lệ huy động về thuế là rất thấp, so sánh số tiền phải nộp thấp hơn cả pháp lệnh về thuế nhà đất, mức thuế suất chưa đủ lớn để điều tiết mạnh đối với người sở hữu nhiều đất đai, chưa xúc tiến các tổ chức, cá nhân chủ nghĩa trong từng lớp dùng đất hà tằn hà tiện, có hiệu quả.
Theo Bộ Tài chính, các mức thuế suất 0,07% và 0,15% ứng với diện tích đất vượt từ trên 1 lần đến 3 lần và trên 3 lần hạn mức dùng đất ở là thấp, chủ sử dụng đất không bị tác động nhiều từ thuế, đất không được dùng hết hiệu suất cho sinh sản, kinh doanh, thậm chí còn bị bỏ trống, gây lãng phí nguồn tài nguyên đất đai. Nhiều nước trên thế giới có mức thu khá cao so với Việt Nam: Indonesia 0,5%; Chile từ 1% đến 2%; Mỹ từ 0,2% đến 4%, Đài Loan (Trung Quốc) từ 0,2% đến 6%…
Ngoài ra, việc quy định mức thuế suất lũy tiến theo hạn mức sử dụng đất gặp nhiều khó khăn và phức tạp trong quá trình thực hành.
Dữ liệu không cập nhật vì... thiếu cán bộ thuế
Đánh giá hiệu quả của chính sách thuế dùng đất phi nông nghiệp và tổn phí hành chính thực hiện thu thuế, Bộ Tài chính cho rằng, đây là nguồn thu có tổng số thu thấp và quản lý thu với số lượng lớn người nộp thuế nên công tác này chưa được sự quan tâm đúng mức của chính quyền địa phương, kinh phí khai thác các trường hợp mới đưa vào quản lý thu chưa có chế độ quy định nên vẫn còn nhiều hộ gia đình, cá nhân chủ nghĩa chưa lập tờ khai thuế để đưa vào quản lý thu.
Đáng lưu ý, dữ liệu phục vụ lập sổ thuế năm 2012 đã được cập nhật tương đối nhưng đến nay vẫn còn nhiều người nộp thuế chưa nộp tờ khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Số liệu hộ gia đình, cá nhân chủ nghĩa thuộc diện nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp phải được cung cấp từ cơ thùng nguyên nhưng việc cung cấp cũng như đề nghị người nộp thuế nộp tờ khai để đưa dữ liệu vào quản lý lập bộ rất khó khăn do công tác này không được tương trợ kinh phí thực hiện.
Theo quy định người nộp thuế nộp tờ khai thuế dùng đất phi nông nghiệp cùng với hồ sơ thực hiện tài chính về đất đai. Tuy nhiên, nội dung này đến nay chưa được tương trợ từ phía cơ thùng nguyên và môi trường (do không có nhân công) nên việc thực hiện đưa các trường hợp mới nảy vào sổ thuế chưa đạt kết quả cao, cơ quan thuế phải tự thẩm tra trên hồ sơ xác định bổn phận tài chính về đất đai, tổng hợp và chuyển về địa phương nhờ hỗ trợ đề nghị người nộp thuế lập tờ khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.
"hiện giờ, lực lượng công chức ngành thuế ngày càng giảm do nghỉ hưu và không được bổ sung, việc cập nhật dữ liệu vào hệ thống để quản lý gặp rất nhiều khó khăn do thiếu nhân công. Đồng thời nguồn thu này rất thấp nên chưa được sự tương trợ của chính quyền địa phương trong việc tổ chức thu đối với nguồn thu này", Bộ Tài chính cho biết.
Ngoài ra, theo cơ quan quản lý, hệ thống ứng dụng quản lý tuy được khai triển thực hành nhưng việc kết xuất số liệu phục vụ cho công tác quản lý thu chưa đáp ứng công tác thống kê ít khác nhau. Do đó, cần nâng cấp phần mềm TMS cho hiệp với các mẫu biểu mỏng của thuế dùng đất phi nông nghiệp như: bổ sung sổ chi tiết miễn giảm của từng loại miễn giảm; Bổ sung lục vấn danh sách các trường hợp khai mới theo tháng theo địa bàn, bổ sung việc tính thuế trên thông tin cho các trường hợp truy thu từ các năm trước.
Phương Dung
Nhận xét
Đăng nhận xét